|
|
|
|
Hinduizm nasıl incelenebilir? “Hinduizm, ya bir bütün olarak ya da mezhep denilen parçaların yan yana getirilmesiyle incelenebilir. Her ikisi de akla yatkındır. Ancak, mezheplerin ortak bir temele dayanarak birbirlerini tekrarladıkları ortaya çıkmıştır. Gerçekte, ortaya çıkışları da az çok geç dönemlere tarihlenmektedir. Bu bakımdan Hinduizm’i, önce tek bir bütünden oluştuğu düşüncesiyle incelemekte yarar vardır. Hinduizm nedir? Olumsuz açıdan varlığın tüm dindışı biçimlerinden ayrılarak tanımlandığı için, bizimkilere benzeyen bir din değildir. Bası bakımlardan felsefe kurgusundan bazı bakımdan da toplumsal yaşamdan ayrılamaz. Toplumsal yaşam, yaşam biçimleri ya da açramalar sınıflar ve kastlar çevresinde düzenlenir. Bunlar, dinin kaynağı olan görev ve zorlayıcı ahlaka göre yapılmış bölünmelerdir. Önemli bir terim olan dharma canlı ve cansız varlıkların ‘dayanağı’ olarak tanımlanır. Hem kendi geniş kapsamı içinde yer alan yasayı hem de kuralcı yöntemlerdeki olayları yöneten düzeni, özellikle de ahlak yasasını, dinsel değeri gösterir. Dharma, bizim din kavramımıza en uygun düşen terimdir; hatta, bu kavramı hem aşar hem de ötesinde kalır. Hinduizm’de konum, Hindu toplumunun genel çerçevesine bağlı olduğu için, birey daha çok bir ‘mensup’ olarak doğar. Ama yine de, ister fetih yoluyla ister dharmanın kalıtçısı olmayan halklar arasında barışçı özümlenme yoluyla yayılmış olsun, bu kavramın eskiliğine karşı çıkılamaz. Aksi taktirde, Hindistan’ın çok geniş bir bölümünü egemenliği altına alan bu güç nasıl açıklanabilirdi?” (Hinduizm, Louis, Renou) |