|
|
|
|
Ülkelerinin dışındaki Basklılar“Toplumun geleneksel yapısıyla işletilebilir mülkleri
koruma arzusunun küçükleri günümüze kadar, kendilerine baba evinin dışında
bir yer aramaya zorladığını görmüştük. Bunların birçoğu bu yüzden,
Kaliforniya, Nevada gibi kuzey ya da güney, Amerikalılar’a, zor bir işçi
veya çoban hayatı sürmeye gitti, yakın zamana kadar da gidiyordu. Sayıları çok olan bu Basklılar’ın –Amerikanoak-
pek çoğu doğdukları köye ya da onun çevresine zenginleşmiş olarak dönüyorlar.
Çoğu da oralarda, reno (Nevada) ve Kaliforniya gibi üniversitelerde geliştirilen
Bask Dili’ne ve geleneklerine (kutlamalar, oyunlar..) bağlı gruplar oluşturmaktadırlar. Eskiden ülkeyi terk etme zorunluluğu deniz maceralarının
çekiciliğiyle birleştirilebilirdi. Bu yüzden pek çok Basklı 14.yüzyıldan
itibaren balina peşinde Grönland (Greenland-Yeşil kara) kıyılarında (Newfoundland,
Bask Adası olarak da bilinir) kâşif olarak ünlendi. 16.yüzyıldan itibaren
Juan de la Cosa, Elcano, Legazpi, Urdaneta, Basklı Gemicileri, Irala, Garay,
Ursua, Aguirre, Recalde, Ibarra, Oquendo Ailesi, Lezo Mazzaredo ve
Churrucalar’ın toprak fethetmeye gittikleri Yeni Dünya’yı keşfe götürdüler.
Aziz François Xavier ise Asya’yı Hıristiyanlaştırmaya gitti.* Çeşitli Güney Amerika ülkelerinin kaderlerine hükmetmiş
bazı devlet başkanlarının isimlerinden de anlaşılabileceği gibi, ülke dışına
giden Basklılar’dan bazıları katıldıkları toplumların en süt düzeylerine
kadar yükselmeyi başarmışlardır.**” *Avrupa
ve Dünya ve Dünya’nın aydınlar listesinde başka Bask adları da vardır.
Örneğin Fransa’nın Jean de Sponde veya Duvergier de Mauranne gibi... Onlar
genellikle kolayca tanınabilirler ve okuyucu, Bask Dehası’na tanıklık
etmekle birlikte, kendilerinin ya da atalarının ülke toplumunda değil de başka
toplumlarda erimiş ünlüleri burada ne gerekli ne de olası olduğunu anlayışla
karşılayacaktır. **1985’de, ABD’ye göç etmiş Tardetsli bir çobanla Baigorryli bir kadının oğlu Paul Laxalt, Nevada Senatörlüğü’ne ve Başkan Reagan’ın özel danışmanlığına kadar yükseldi. (Basklılar, Jacques Allieres) |