Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Arap İstilası’ndan 14.yy.’ın ilk üçte birine kadar...

Navarra Kırallığı’nın ilk dönemleri: Müslüman Orduları hemen ertesi yıl Yukarı Aragon’a ulaştılar. Bu arada Asturya Kıralları, Araplar’ın yolunu kesmek için kendi sancakları altında kuvvet oluşturmaya çalışıyorlar, Mağripli vali Muttarif’i devirip yerine Velasco (799) adında birini seçen Pamplonya Basklıları ise yavaş yavaş özerk bir direniş odağı oluşturuyor ve bu güce Kuzey Yamaç Pirenelileri’nin de katılımını sağlıyorlardı. İlk kıralları Bigorre kökenli İnigo (Enneco) Inigez ‘Arista’ (849-859) efsanevi bir kişilikti. Bağımsızlık ağırlıklı bir politika izleyerek Asturya Kırallığı’na hiçbir zaman sıkı sıkıya bağlanamadı.

Gerektiğinde Müslümanlardan yana bile döndü. Üç hükümdar boyu sürmüş olan bu hanedandan sonra Pamplona tahtına 905 yılında Kıral 1.Sanche Garces’le ‘Jimena Ailesi’ geçti. Aragon Ülkesi’ni 922’den beri vesayeti altında tutmakta olan Navarra Kıralı, başkentinin 924 yılında 3.Abdül Rahman tarafından yakılıp yıkılması üzerine kendini bu düşmana karşı 937 yılından itibaren Austurio-Leon Kıraliyet Birliği’nin içinde buldu.

Bu ittifak sayesinde iki yıl sonraki Simancas Savaşı’nda Galicia’dan Kastilya’ya Doğu Basklılar da dahil olmak üzere tüm Kuzeybatı İspanya Kırallıkları Cordoba ve Saragosa Müslümanları’na karşı zafer kazandılar. Böylece topraklarını geriye alma ateşiyle yanan Kalt, İber ve Bask dehalarının birbirlerine karıştığı bir pota olan ve tarihçi Sanchez Albornoz tarafından ‘Yolların, sınırların ve ulusların birleşme noktası’ olarak nitelenen, adı Vardulia’ya dönüşmüş Autrgaunes üzerinde Kastilya doğmuş oldu.

13.yy.’a kadar serbest hukuk yani geleneksel hükümlerin egemen olduğu bu bölgede 10.yy.’dan itibaren Kont Fernand Gonzalez’in etkisiyle Leon Kırallığı’ndan bütünüyle bağımsız bir politika izlenmeye başlanacaktı. Kastilya’nın, parlak kaderini gerçekleştirebilmesini sağlayan dehasının öğelerinden biri olan efsanevi Navarralı Gururu’nun bu alanda temel unsurlardan biri olduğu da düşünülebilir. Her ne ise, 1036’da kırallık olan bu küçük vilayet giderek Navarra’ya rakip ve komşu devletler için de bir ilgi odağı olmaya başlamıştı.”

(Basklılar, Jacques Allieres, İletişim Yayınları)