|
|
|
|
Bask’ta İl’ler“Vadilerle bezenmiş coğrafyanın yanı sıra Bask Tepeleri de az çok geniş alanlarda kümeleşerek, halklarının vadilerde yaşayanlar gibi doğal olarak farklılaşmasına yol açmışlardır. Kabilelerin birbirlerinden farklılığı her bölgenin birbirinden ta kökende farklı bireyleşmesinin nedenini oluştururken, bir yandan da yaşayanların toplumbilimci ile bireyler kendilerini birbirlerine bağımlı hissedip komşularından farklılaşmaları sonucunu doğurmuştur. Bu
olgu çok basit olmakla birlikte budunbetimciler (etnograf) ve dilbilimciler
tarafından yeterince araştırılmaktadır. Halbuki en geniş anlamıyla ‘Lehçe’
olgusunun anahtarı burada aranmalıdır. Böylece davranış ve dil konusunda
bazı ortak kullanımlarla tanımlanan, sadece coğrafi olmaktan çok kavimsel
birimler olan ‘İl’ler oluştu. Sınırın bu tarafında (Fransa-İspanya sınırı)
Baigorry (-ki bir vadidir), Cize, arberoue, Ostabaret, Mixe illeriyle öteki
tarafta gerçek anlamda birer vadi olan Roncal, Aezcoa veya Baztan illeriyle
(Bugün Gaskonyalı olan ve etnik kişiliği çok belirgin Arou Vadisi’ne
dikkat ediniz) Cinco-Villas ya da Burunda birimlerini sayabiliriz. Bu
topluluklar geçmiş zamanlarda siyasi bölünmelere dayanak oluşturmuşlardır
ve bu gerçekler toplumsal bilinç içinde canlılıklarını hâlâ korumaktadırlar.”
|