|
|
|
|
Kutlamalar, halk müziği dans ve oyunlar“Halk müziği: Sazlardan başlarsak, üç delikli
–ikisi üstte, biri altta- tahta kavalın üç çeşidi vardır: Txistu’nun
42,2 cm. Txirula’nınki (Fransız Bask Txistu’su) 32. cm. birbirine geçmeli
iki parçadan oluşan Sibote’nınki ise 61.8 cm. olmalıdır. Boylu boyunca anahtarla gerilen, üzerinde altı tel iki
delik bulunan uzun (90 cm.) yamuk, ahşap kasalı Fransız Bask Davulu* Ttun-Ttun
ya da Soinu çalan davulcu omzuna çapraz astığı saza sağ elindeki bir çubuk
(baget) ile vururken, sol eliyle de Txistu çalar. Txistulari, Ttun-ttun çalacak yerde, aynı şekilde yüksekliği
eninden fazla olan küçük bir davul (Danbore, Danbolin) kullanabilir,
kendisine iki çubukla çalınan (baget) küçük yassı bir davulla (Atabal) başka
bir davulcu eşlik edebilir. En çok görülen bu tür sazlar 16. yy.dan beri
bilinmektedir. Daha nadir görülen başkaları da vardır: Birbirlerine belikli
kamışlarla bağlanmış farklı boyda iki boynuzdan oluşan Viscaya Albokası,
üzerine ‘müziğin’ gereksinimlerine göre çan ve çıngırakların asılabildiği
‘Bask Davulu’ ya da Pandera gibi... Bu aletlerle çalınan ve söylenen halk
ezgileri genellikle çok dizemlidir (ritm). Başka yerde çok ender rastlanan beş
zamanlı (5/8) ölçü, burada sık sık kullanılır.** Öte yandan pek çok geleneksel hava, aslında dini
ilahilerin ‘Laikleşmiş’ halinden başka bir şey değildir. Bu da canlı
ve taşlamalı şarkıların niçin masum ve tekdüze ezgilerle söylendiğini açıklamaktadır.” *Komşu Bearn’da da yaygındır (Tamborin). **Belki Balkanlar –örneğin Yunanistan- hariç. Biz
burada yalnızca Avrupa müziğinden söz ediyoruz. Bu özellik, haksız bir şekilde
Bask Müziği’nin belirleyici unsuru olarak kabul edildi ve Euskarya Müziği’nin
simgesi olarak benimsendi. İparaguirre’nin Gernikako Arbola marşı
5/8’liktir ve Cibourna doğumlu Maurice Ravel, Daphnis ve Chloe’nin Genel
Dansı’ndaki Quatuor’un sol bölümünü memleket sevgisiyle ya da müzikal
bir cilve olarak bu ölçüde yazmıştır vb.
|