Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Bask dilinde metin...

“Gizon batek bi seme baizik ez zituen. Gazteenak bere aitari esan zion: ‘Ordu dut nire buruaren jabe izatea eta zerbait diru izatea; joan behar nuke hemendik bazterren ikustera; zure ontasuna zati zasu eta heldu zaitana eman!’. ‘Nire semea, esan zion aitak, nahi dukan bezala! Mtiko txar bat haix eta gaztigatua izango haiz.’

Eta gero, kaxoi bat ideki zuen, bere ontasuna zatitu eta bi zati egin. Handik zenbait egunen buruan, mutiko txarra herritik joan zen, harro-harroa eta inori adiorik esan gabe. Asko larre, oihan eta ur pasatu zituen. Zenbait hilabeteren buruan, bere arropak emazteki zahar ati saldu behar izatu zizkion, eta morroi sartu zen. Landetara igorri zuten asto eta idi zain. Orduan aso dohakabea izan zen; gauaz oherik ez lo egiteko, ez eta surik ere hotza zegolarik berotzeko; zenbait aldiz, hain gose zen non txerriek jaten dituzten aza hosto eta fruitu ustelak gogotik jango baitzituen; baina inork ez zion ezer ematen. Arrats batez, triva hutsik, enbor baten gainean jarri zen, leihotik begira airetan ibilki ziren txoriei.

Eta gero, ilargia eta izarrak zeruan agartzen ikusi zituen, eta negarrez bere baitan egin zuen: ‘Han, nire aitaren etxea nahi bezainbat ogi eta ardo, arraultze eta gasta duten morroiez betea dago; den bora hortan, ni goseak hilik nago hemen.Zutituko naiz bada, nire aitaren gana joango naiz eta esango diot: ‘Zure gandik urrundu nahi bainuen bekatu egin nuen; gaizki egin nuen, eta hortaz gaztigatu behar nauzu, badakit ondo; ez nezazu gehiago zure semea deit, zure azken morroia bezala trata nezazu; hobendun nintzan, baina zutarik urrun ilundu nintzan.’.”

 

Türkçe çevirisi...

“Bir adamın sadece iki oğlu varmış. En genç olanı babasına demiş (ki) ‘Kendimin efendisi olma ve para kazanma zamanım. Gidebilmem ve ülkeler görebilmem gerek. Varlığımızı (ya da servetimizi) paylaştırınız ve almam gerekeni bana veriniz!’. ‘Ey oğlum’ demiş baba, ‘Nasıl istersen! Sen kötüsün ve ceza göreceksin’. Ve sonra bir çekmeceyi açtı, servetini bölüştürdü ve ondan iki pay yaptı. Birkaç gün sonra, kötü olan köyden gitti. Gururlu davrandı ve kimseye veda etmedi. Çok ülke, orman, nehir geçti. Birkaç ay sonunda elbiselerini yaşlı bir kadına satmak zorunda kaldı ve uşak olmaya razı oldu. Onu tarlaya, eşeklere ve öküzlere bakmaya gönderdiler. O zaman çok mutsuz oldu: Artık ne gece uyumak için yatağı ne de üşüdüğü zaman ısınmak için ateşi vardı. Bazen o kadar açtı ki domuzların yediği şu lahana yaprakları ile şu çürük meyveleri bile yiyebilirdi; fakat kimse ona bir şey vermiyordu. Bir akşam oturdu ve pencereden hafifçe uçan kuşlara  baktı. Ve sonra gökte ay ve yıldızların belirmesini gördü ve kendi kendine ağlayarak konuştu: ‘Orada babamın evi uşaklarla dolu. _Ki onlarda istedikleri kadar ekmek ve şarap, yumurtalar ve peynir var; Bu arada ben burada açlıktan ölüyorum. Öyleyse kalkacağım, babamı bulmaya gideceğim ve ona diyeceğim  (ki) O ‘Sizi terk etmek istediğim zaman bir günah işledim; çok hatalı oldum ve bundan ötürü beni cezalandırmanız gerek, bunu iyi biliyorum; artık beni oğlunuz (olarak) anmayınız; bana uşaklarınızın en sonuncusu gibi davranınız; Suçlu idim fakat sizden uzakta sıkılıyordum.”

(Basklılar, Jacques Allieres)