|
|
Yezid'in ölümü ve 2. Muaviye
"Yezid 683 yılında küçük yaşta bir veliaht, 2. Muaviye'yi bırakarak öldü. Buhran ve kararsızlık devresini, Araplar arasında büyük ölçüde bir kabileler mücadelesi takip etmiştir. 2. Muaviye'nin altı aylık halifeliğinden ve ansızın ölümünden sonra bir fetret devri ve İslam'da ikinci iç savaş çıktı. Arabistan'da Cemel Savaşı'nda Ali ile çarpışmış olan Zübeyr'in oğlu Abdullah halifeliğe talip oldu. Abdullah, halifelikteki büyük şansını, Mekke'yi terk etmeyi ve Suriye'ye yerleşmeyi inatla reddederek kaybetmiştir. Suriye'de Arap kabileleri arasında 684 yılında Merc-i Râhit Savaşı Emeviler'in zaferi ile son buldu. Emeviler'in diğer bir kolundan gelen Mervân b. el-Hakem (684-685) halife ilan edildi ve Suriye ile Mısır'da tam manasıyla bir hakimiyet kurdu. Ölümünden önce, oğlu Abdülmelik'in (685-705) veliaht tayin edilmesini sağladı. Abdülmelik'i imparatorluğun birliğini ve hükümetin otoritesini yeniden kurmak ve 1. Muaviye'nin çökmekte olan nizamı yerine yeni devlet teşilatını tesis etmek görevi bekliyordu. İkinci iç savaş birincisinden çok daha karışık ve tehlikeli bir manzara arz ediyordu. Bölücülük eğilimleri geniş ölçüde ve daha büyük nüfuzla sahnedeydi, bu arada beraberinde yeni meseleler ve güçlükler getiren faktörler gelişiyordu."
(Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları, s.99) |