|
|
Araplar’ın tarihsel geçmişi M.Ö. 853 3.Salamanasar’ın yazıtında Araplar’ın ilk zikredilişi. M.Ö. 65 Pompeius’un Petra’yı ziyareti-Roma İmparatorluğu ile Nabati Krallığı arasındaki ilk ilişkiler M.Ö. 26-25 Aelius Gallus’un Güney Arabistan’a seferi. 250 Palmira Krallığı’nın ortaya çıkışı 273 Aurelian’ın Palmira’yı zaptı. 525 Himyeriler’in yıkılışı-Habeşliler’in Güney Arabistan’ı işgali. 575 Güney Arabistan’ın Sasaniler tarafından işgali ve burasının bir satraplık haline gelmesi. 602 Irak-Arabistan arasındaki Hîre Arap Krallığı’nın sonu. 622 Hz.Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçü, İslami tarihin başlangıcı. 630 Hz.Muhammed’in Mekke’yi fethi. 632 Hz Muhammed’in ölümü ve Ebu Bekr’in ilk halife oluşu. 633-37 Araplar’ın Suriye ve Irak’ı fethi. 639-642 Mısır’ın fethi. 656 Hz. Osman’ın şehit edilişi ve İslam’da ilk iç harbin başlaması. 657-59 Sıffin Savaşı 661 Hz. Ali’nin öldürülmesi, Emeviler7in hilafete geçişi. 680 Hz. Hüseyin7in Kerbela’da şehit edilmesi. 683-89 İslam’da ikinci iç harp. 685-87 Muhtacın Irak’ta isyanı. 696 Abdülmelik’in ilk sikkeyi bastırması. 710 Müslümanların İspanya’ya geçişi. 750 Emevi hanedanının yıkılışı ve Abbasiler’in hilafete geçişi. 751 Çinli kağıt ustalarının Orta Asya’da esir edilmesi ve İslam İmparatorluğu’nda kağıt yapımının başlaması. 756 Emevi Prensi Abdurrahman’ın Kurtuba Emiri olarak bağımsızlığını kazanması. 762-63 Mansur tarafından Bağdat’ın kurulması. 788 İdrisîler’in Mağrib’te bağımsızlıklarını kazanmaları. 803 Harun’ur-Reşîd’in Bermekîler’i yok etmesi. 809-813 Emîn ile Me’mun arasındaki iç harp. 813-833 Me’mûn’un halifeliği, ilim ve edebiyatın gelişmesi. 825 Ağlebiler'in Sicilya’nın fethine başlamaları. 833-842 Mu’tasım’ın halifeliği, Türk hakimiyetinin başlaması. 836 Sâmerrâ’nın kuruluşu. 868 Türk kumandanı Ahmed b. Tolun’un Mısır’da Tolunoğulları Hanedanını kurması. 869-883 Güney Irak’ta Zenciler’in isyanı. 871 Grekçe’den Arapça’ya bilimsel çeviriler yapan Huneyn b.İshak’ın ölümü. 890 Karmatîler’in Irak’ta ilk ortaya çıkışları. 901-906 Karmatîler’in Suriye, Filistin ve El-Cezire’deki faaliyetleri. 910 Kuzey Afrika’da Fâhmi hilafetinin kurulması. 925 Fizikçi Râzî’nin ölümü. 929 3.Abdurrahman’ın Kurtuba’da halife unvanını alması. 932 İranlı Büveyhî Hanedanı’nın Batı İran’da ortaya çıkışı. 935 Emîrü’l-ümeralık kurumunun ortaya çıkışı. 945 Büveyhîler’in Bağdat’ı işgali. 969 Fâtımiler’in Mısır’ı işgali ve Kahire’nin kuruluşu. 970 Selçuklu Türkleri’nin doğudan halifenin ülkesine girmeleri. 1030 Endülüs Emevileri’nin küçük emirliklere bölünmesi (Tevaif-i mülûk) 1037 İbn Sina’nın ölümü. 1048 el-Birûni’nin ölümü. 1055 Selçuklular’ın Bağdat’a girmeleri. 1056-57 Hilali Bedevilerin Kayrevan’ı yağmalamaları. 1061 Normanlar’ın Messina’yı zaptı ve Sicilya’nın Hıristiyanlar tarafından geri alınmasının başlangıcı. 1070-80 Selçuklular’ın Suriye ve Filistin’i zaptı. 1085 Tuleytule’nin Hıristiyanlar tarafından zaptı. 1086 Sağrajas’ta Murabıtlar’ın zaferi. 1090 Hasan Sabbah’ın Alamut’u ele geçirmesi. 1094 Fatımî halifesi Mustansın’ın ölümü. 1096 Haçlı Seferleri’nin başlaması. 1099 Haçlılar’ın Kudüs’ü ele geçirmesi. 1111 el-Gazali’nin ölümü. 1127 Selçuklu Kumandanı Zengî’nin Musul’u zaptı, Haçlılar’a karşı Müslümanların harekete geçmesi. 1171 Selahaddin Eyyubi’nin Fatımî halifeliğini ortadan kaldırması ve Mısır ile Suriye’de Eyyubi Hanedanı’nın kurulması. 1187 Hıttîn Savaşı, Selahaddin’in Haçlılar’ı yenmesi ve Kudüs’ü ele geçirmesi. 1220 Moğollar’ın İslam dünyasına girişi. 1236 Hıristiyanlar7ın Kurtuba’yı ele geçirmesi. 1250-60 Memlûk Sultanlığı’nın Mısır ve Suriye’de hakimiyeti ele geçirmesi. 1254 10.Alphonso’nun Sevilla’da Latince ve Arapça araştırmaları okulunu açması. 1258 Hülagû Han’ın Bağdat’ı zaptetmesi ve Abbasi Hanedanı’na son vermesi. 1260 Memlûklar’ın Ayn Câlut’ta Moğolları mağlup etmesi. 1348 Elhamra Sarayı’nda Adalet kapısının yapılması. 1400-01 Timur’un Suriye’yi tahribi. 1406 İbn Haldun’un ölümü. 1492 Hıristiyanlar’ın Gırnata’yı zaptı. 1498 Vasco de Gama’nın Ümit Burnu’nu geçerek Hindistan’a ulaşması. 1517 Osmanlılar’ın Suriye ve Mısır’ı zaptı, Memlûk Sultanlığı’nın sona ermesi. 1639 Osmanlılar’ın Irak’ı zaptı. 1792 Arabistan’da Vahabilik Mezhebi’nin kurucusu Abdulvahhab’ın ölümü. 1798-1801 Fransızlar’ın Mısır’ı işgali. 1805 Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’da iktidarı ele alması. 1805 Hindistan ile Süveyş arasında düzenli deniz seferlerinin başlaması. 1820 Basra Körfezi şeyhleri ile yapılan anlaşma gereğince bu bölgede İngiliz hakimiyetinin başlaması. 1822 Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’da matbaa kurması. 1830 Fransa’nın Cezayir’i işgal etmesi. 1831-40 Mehmed Ali Paşa’nın Suriye’yi işgali. 1836 Irak’ta nehirlerde çalışan İngiliz buharlı gemi servisinin başlaması. 1836 Mısır ve Suriye’de düzenli gemi seferlerinin başlaması. 1839 İngilizler’in Aden’i işgali. 1851-57 İskenderiye-Kahire-Süveyş demiryolunun yapılması. 1861 Lübnan’da özerk bir yönetim kurulması. 1869 Süveyş Kanalı’nın açılması. 1881 Fransızlar’ın Tunus’u ele geçirmesi. 1882 Mısır’ın İngiltere tarafından işgali. 1901 İbn Su’ûd’un Necid’de Su’ûdi Emirliğini kurması. 1908 Osmanlı İmparatorluğu’nda 2.Meşrutiyet’in ilanı. 1916 Hicaz’da Araplar’ın isyanı ve Şerif Hüseyin’in kral unvanını alması. 1918 Arap ülkelerinde Osmanlı hakimiyetinin sona ermesi. 1920 Suriye ve Lübnan’da Fransa, Filistin, Ürdün ve Irak’ta İngiltere mandalarının kurulması. 1924-25 İbn Su’ûd’un Hicaz’ı ele geçirmesi. 1932 Irak’ta İngiltere mandasının sona ermesi. 1934 İbn Su’ûd’un Yemen’e karşı zafer kazanması ve Taif Anlaşması’nın imzalanması. 1936 İngiliz-Mısır anlaşması ve Mısır’ın bağımsızlığını kazanması. 1941 Suriye ve Lübnan’ın bağımsızlıklarını kazanmaları. 1945 Arap devletlerinin ittifak yapması. 1948 Filistin’de İngiltere mandasının sonu, İsrail Devleti’nin kurulması ve Arap-İsrail savaşı. 1951 Libya’nın bir krallık olarak bağımsızlığını kazanması. 1953 Mısır’da cumhuriyetin kurulması. 1953 İbn Su’ûd’un ölümü. 1954 Albay Cemal Abdülnasır’ın iktidarı ele geçirmesi. 1955 Bağdat Paktı’nın imzalanması. 1956 Sudan- Tunus ve Fas’ın bağımsızlıklarını kazanması, Mısır’ın Süveyş Kanalı’nı millileştirmesi, İsrail’in Sina Yarımadası’na sefer yapması, İngiliz ve Fransızlar’ın Süveyş Kanalı’na karşı saldırıya geçmesi. 1957 Tunus’ta cumhuriyetin kurulması. 1958 Birleşik Arap Cumhuriyeti’nin kurulması, Irak’ta cumhuriyetin ilanı. 1960 Moritanya’nın bağımsızlığını kazanması. 1961 Kuveyt’in bağımsızlığını kazanması, Suriye’nin Birleşik Arap Cumhuriyeti’nden ayrılması, Arap Sosyalizmi’nin Mısır’da uygulamaya konması. 1962 Cezayir’in bağımsızlığını kazanması, Yemen’de ihtilal hükümetinin kurulması. 1963 Suriye ve Irak’ta ihtilal. (Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları) |