|
|
Ömer nasıl öldü, Osman nasıl seçildi? “Halife Ömer 4 Kasım 644 günü İranlı bir köle tarafından şehit edildi. İslam’ın bir iç harp tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğunu fark eden halife, ölürken kendisine halef olabilecek adaylardan meydana gelen şura yahut seçim komitesi tayin etti. Şuranın kararlarıyla ilgili raporlar birbirini tutmaz. Sonuçta Osman B. Affân halife seçildi. Seçim şaşkınlık yarattı, zira Osman, Araplar gözünde korkunç bir kusur olan iktidarsızlığı ve korkaklığıyla tanınıyordu. Osman’ın halife olması, yeni dinin menfaatlerini süratle kabul etmiş olan Mekke’nin eski oligarşik sınıfının bir başarısı olarak görülür. Bu sınıf, Medine’de o zamana kadar hakim olan kabilelerden nefret ediyordu. Ebu Bekr ve Ömer’in yüksek mevkileri vermek suretiyle (örneğin Ömer’in Muaviye’yi Suriye Valisi tayin etmesi) Mekkeliler’i kazanma gayretlerine rağmen onlar memnun olmuyor ve hakkın kendilerine geçeceğini ümit ederek üstünlüğü yeniden sağlamaya çalışıyorlardı. Muaviye gibi Osman da Mekke’nin ileri gelenlerinden Umeyye Ailesi’ne mensuptu. Gerçekten Osman Hz. Muhammed’in ilk sahabeleri arasında bu asillerden tek kişiydi ve aday olabilecek itibara sahipti. Osman’ın seçilmesi Emeviler’in zaferi ve onlar için bir fırsat oldu; bu fırsat değerlendirildi. Osman kısa süre sonra imparatorluğun yüksek mevkilerini elde etmeye çalışan ailesinin ileri gelenlerinin etkisi altına girdi ve birbiri arkasından devletin yüksek memuriyetleri bu aile mensuplarına verildi”. (Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları, s.86) |