|
|
Arabistan tarihine biçim verenler kimler oldu? “Göçebelerin yaygınlığına ve sayıca önemine rağmen, Arabistan tarihine gerçekten şekil verenler yerleşik unsurlar ve özellikle bunların yarımadadan geçen ticaret yolları üzerinde yaşayan ve çalışanları oldu. Bu yolların devamlı yer değiştirmesi Arap tarihinde değişiklikler ve inkılaplar meydana getirdi. M.S. 6.yüzyılın ikinci yarısında, çok geniş bir değişme oldu. O zamana kadar Akdeniz ile Uzakdoğu arasındaki ticaret sayesinde gelişen Fırat-Basra Körfezi yolu, Bizans ve Sasani imparatorlukları arasındaki devamlı savaşlar yüzünden güçlüğe uğradı. Siyasi rekabetler, gümrük engelleri ve süregelen kavgaların doğurduğu düzensizlik bu ticareti zorlaştırdı. Mısır da düzensiz bir durumdaydı ve Nil Vadisi ile Kızıldeniz üzerinden geçen yol körleşmişti. Bunun sonucunda, tacirler Suriye’den gelip Batı Arabistan üzerinden Yemen’e giden zor fakat daha sakin yolu tekrar tercih eder oldular. Hint gemileri Yemen limanlarına yanaşmaktaydı. Bizzat Yemen yabancı hakimiyeti altına girmişti. Refahlarını buna benzer sebeplerin bir araya gelmesine borçlu olan, kuzeydeki Palmira ve Nabati krallıkları çoktan ortadan kalkmıştı. Yaratılan fırsattan Mekke şehri faydalandı”. (Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları, s.47) |