|
|
Araplar'ın Türkler'le ilk karşılaşması ne zaman oldu? "...Neticelerinin devamlılığı nedeniyle bunların hepsinden daha önemli bir diğer istila hareketi Orta Asya'dan gelmiştir. Araplar, Türkler ile ilk defa Orta Asya'da karşılaştılar ve bir müddet sonra özellikle küçüklüklerinden itibaren askeri ve idari hizmetlerde yetiştirilmiş olanları Müslüman Yakın Doğu'ya köle olarak getirildiler. Daha sonra hizmetçilik işlerini yapan kölelerden ayırmak için onlara memluk adı verildi Abbasi Hanedanı'nın ilk yıllarında ve hatta Emeviler Devri'nde bile devlet hizmetinden az sayıda Türk memlüklerine rastlanıyordu. Onları devlet hizmetinde söz sahibi yaparcasına kullanan, daha halife olmadan tamamen Türkler'den oluşmuş bir ordu meydana getirmiş olan Mu'tasım (833-842) idi. Daha sonra her yıl Türkler'den mühim denecek sayıda, doğu eyaletlerinin vergisine karşılık merkeze gönderiliyordu. Abbasiler'in ilk Horasan muhafız birliklerini Araplaşmış yerli halk meydana getiriyordu. Şimdi ise İranlı aristokrasi, İran'ın bağımsız hanedanlarının ortaya çıkması eğilimindeydi. Bu durumda halifeler kendilerine yeni bir destek arama gereği hissetti. Abbasi Halifeleri Türk subaylarının kumandanlığı altında bulunan Türk memlüklerinde arzu ettikleri desteği buldu. Memleketlerinden ayrılan bu memlükler ne eve, ne kabileye ve ne de aileye sahipti; hatta Müslüman bile değillerdi. Bu nedenle memlüklerin merkezi hükümete daha çok bağlı olacakları şüphesizdir. Türkler, başlangıçtan itibaren yüksek bir askeri kabiliyete sahip olduklarını gösterdi; atlarının üzerinde inanılmaz bir süratle ok kullanıyorlardı. Halifeler gittikçe Türk hassa birliklerini, devlet hizmetinde çok eski olan ve İslam medeniyetini benimsemiş bulunan Arap ve İranlılar'ın zararına geliştiriyorlar ve onlara itibar ediyorlardı. Rejimin gittikçe askeri bir karakter taşımaya başlaması Türkler'in güçlerini daha da artırdı." (Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları, s.213) |