|
|
Hâşimi propagandası nasıl başladı? “İslam’ın gerçek liderlerinin peygamberin soyundan olduğuna ve yeni bir adalet döneminin başlayacağına inananlara etkili bir şekilde hitap eden Hâşimi propagandası 718 civarında Küfe’de tezgahlandı. İlk önce Arap’tan Arap7a hitap ederken çok geçmeden birçok mevâliyi de cezp etti. Hidâş adı verilen propagandacı aşırı akideleri benimsedi ve başlangıçta bazı başarılar kazandı, fakat 736’da yakalanarak idam edildi. Muhammed b. Ali b. el-Abbas onu ve akidesini tanımadı ve Horasan’ın kontrol görevini sekizi Arap ve dördü mevâliden oluşan 12 kişilik bir heyetin yardımıyla Süleyman B.Kesir adlı güneyli bir Arap’a verdi. Bunu, Muhammed’in öldüğü ve vasiyeti üzerine doğudaki teşkilat tarafından kabul edilen oğlu İbrahim’in geçtiği bir hareketsizlik devri izledi. 745 yılında İbrahim, Iraklı bir Mevla olan Ebu Müslim’i gizli ajanı ve propagandacısı olarak Horasan7a gönderdi. Ebu Müslim Arap ve İranlı halk, hatta eski aristokrasi arasında hayli başarı kazandı. Orta sınıf Şîa arasındaki bazı memnuniyetsizlikler bir tarafa bırakılırsa Ebu Müslim’in liderliği ortaya çıktı ve Abbasiler’in siyah bayrakları Horasan üzerinde dalgalanmaya başladı. Siyah genellikle Abbasi hanedanının özel rengi olarak tanınır. Aslında siyah bayrak kullanılması, Arap İmparatorluğu’ndaki memnun olmayan halk arasında uzun zamandan beri var olan Mesihi ve ledünnî kehanetlere uymak amacına dayanıyordu. Abbasiler’den önce de başka isyancılar siyah bayrak açmışlardı. Abbasiler’in başarısı onu hanedanlarının alameti haline getirmiştir. Birkaç yıl içinde Abbasiler, Bizans’ta olduğu gibi uzak Çin’de de siyah elbiseler adı altında tanındılar. Bundan sonraki olaylar birkaç kelime ile özetlenebilir. Horasan’daki Arap kabileleri arasındaki mücadele, onların yeni harekete karşı başarılı bir direnişlerine engel oldu. Doğu’da yerleşmiş olan Ebu Müslim’in birlikleri batıya doğru saldırıya geçti. Emeviler’in son askeri birlikleri Büyük Zab Savaşı’nda mağlup edildi. Abbasi partisi lideri İbrahim’in kardeşi ve halefi Ebu’l Abbas, Saffâh unvanı ile halife ilan edildi.” (Uygarlık Tarihinde Araplar, Bernard Lewis, Pegasus Yayınları, s.110) |