|
|
|
|
Çizimleri Okumak İçin Resimlerle yazmak, sembol veya çizim vasıtasıyla fikirleri ifade etmek veya olayları kaydetmek için bir yöntem olabilir. Bu çizimleri eksiksiz olarak algılayabilmek için Iroquoislar –Altı Ulus Halkı- âdetleri, giyim tarzları, tarihleri, kültürleri ve dilleri hakkında iyi bilgi sahibi olmak gereklidir. Bu kitabın kullandıkları, çoğunlukla Iroquois ve eski veya çağdaş kökenlidir. Eskilerden bazıları Wampum Kemerleri, Başsağlığı Çubukları, tahta tabaklar, kayaların üzerine çizilmiş oymalar, süslemeler veya ilk misyonerler veya keşifler tarafından yapılan taslaklardan kopya edilmiştir. Bazı durumlarda çok belirli bir fikre uygun bir resim noksan olduğunda, o zaman Güney Amerika Halkları tarafından en çok kullanılan çizimler arasından seçilmiş bir tanıtma işareti kullanırlarmış. Bu kitapta bir araya getirilmiş resimler çok fazla çalışma, yorum ve araştırma gerektirmiştir; çünkü bilgi kaynakları çok azdır. Bugün, genç Iroguoislara aktarılan Efsaneler ve Gelenekler, Eskilerin çok gelişmiş bir çizim sistemine başvurduklarının kanıtıdır. Kayısının üst kısmında resmedilmiş bir şekilde, her ahşap ev, klanının işaretini belirtirmiş; içerde önemli bütün olayların ve Iroguoisların bütün zaferlerinin öyküleri resmedilirmiş. Çoğu zaman soyulmuş tahtanın üzerindeki bu olayları kaydetmek için ağacın kabuğu soyulurdu; bir direk köyün orta yerine de dikilebilirmiş. Altı Ulusun bütün kentlerinde, savaşçıların şefi dövüşlerini ölümsüzleştiren bir direk dikerdi; bu direklerin birçoğu ilk kâşiflerin öykülerinde dile getirilmişti; Moraves Günlüklerinde” ve “Yahudi İlişkilerinde” Iroguoisların çizmiş oldukları yazılara sıkça başvurulmuştur. Her ne kadar Iroguoislar okuma ve yazma bilmiyor olsalar da ataları, daha uzak toplumlara düşüncelerini iletme veya önemli olayların toplu hatırasını muhafaza etme gerekliliğinin bilincindeydiler. Bu amaç doğrultusunda hiyerogliflere benzeyen ve Wampum kemerlerinde ve sicimlerinde bulunan şekiller yaratmışlardır. Onların hiyeroglifleri, kayalara kazınmış olmaktan ziyade ağaçların üzerine kazınmış anlamlı çizimlerdir. Amaçları bir tehlikeyi haber vermek, güvenli bir yer belirtmek, yolculara doğru yönü göstermek, önemli bir anlaşmayı kaydetmek veya kahramanlarının keşif ve önemli olaylarını anmak, ayrıca yazı bizler için nasıl anlaşılır ise onlar için de bu resimler o kadar anlaşılırmış. (History of the Mission of the United Brethren Among the Indians in North America, George Henry Leskiel, s.24-25) Sömürgelerde genel vali olan Saygıdeğer Cadwallader Colden, Iroguoisların savaşçı akınları hakkındaki History of the Five Nations adlı kitabında, Iroguoisların köylerinden üç veya dört mil uzaklaştıktan sonra neler yaptıklarını yazmıştır: ...her zaman büyük bir ağaçtan geniş bir kabuk parçası koparırlarmış; genelde meşe ağacını seçerlerdi, çünkü su üzerinde daha uzun süre duruyormuş. Kırmızı boyayla, ahşabın kaygan yüzeyine, keşfe çıkmış kürekçi sayısıyla geyik veya kurt gibi bir hayvanla köyden ayrılan bir veya birden çok kanoyu resmederlermiş. Keşfin yapılacağı ulusun amblemi kanoların önüne boyanırdı –çünkü gidebildikleri kadar uzağa, hedeflenen ulusun topraklarına götüren nehirlerde, daima kanolarla seyahat ederlermiş. Keşif tamamlandıktan sonra, geri dönerken, giderken durdukları aynı yerde dururlarmış; aynı ağacın veya en yakınındakinin üzerine, keşfin tamamını çizerlermiş. O zaman kanoların ön taraflarında kendi kentlerinin amblemiyle resmedilirmiş. Öldürülmüş düşman sayısı siyah renkte kafaderileriyle ve rehine sayısı sorgun dallarıyla bağlarlardı- tasvir ederlermiş. Bu boyanmış ağaçlar Bir Yıllık Olayları taşırlar, Beş Ulusun Armalarını tanıtırlarmış. Bunlardan çok sayıda gördüm, bu ağaçların ve savaş şarkılarının sayesinde, Iroguoislar önemli olayları zihinlerinde tutabilirlermiş. (Iroquois Masalları, Ütopya yayınları) |